لاک پشت مهمیزدار

لاک پشت مهمیزدار

نام فارسی: لاک پشت مهمیزدار، لاک پشت زمینی، سنگ پشت

نام انگلیسی: Spur – thighed Tortoise

نام علمی: Testudo graeca

خانواده: لاک پشت های زمینی (Testudinidae)

پراکنش: لاک پشت مهمیزدار در جنوب شرقی اروپا، مشرق بالکان، غرب آسیا ۔ شمال آفریقا و کشورهای حوزه مدیترانه پراکنده است. در ایران تقریبا در سراسر کشور به جز جلگه ها و مناطق ساحلی در جنوب شرق و جنوب غربی و مناطقی از شمال شرقی کشور زندگی می کند.

زیستگاه: بیشتر در دشت ها و جلگه های خشک و نیمه خشک تپه ماهورها و مناطق کوهستانی دیده می شود. همچنین در مزرعه ها، جنگل ها و باغ ها زندگی می کند.

اندازه : طول کاسه سنگ پشتی تا ۳۵ سانتیمتر هم گزارش شده است اما معمولاً کمتر از ۳۰ سانتی متر است.

ریخت شناسی: لاک پشت مهمیزدار دارای اندام های حرکتی کوتاه و کلفت است. اندام حرکتی جلویی آن معمولاً ۵ انگشت و عقبی ۴ انگشت دارد. انگشتان دارای چنگال اند. در لاک پشت مهمیزدار کاسه سنگ پشتی سخت و محکم و به رنگ های زیتونی قهوه ای تا زرد است و روی آن لکه های بزرگ دیده می شود. نیمهٔ عقبی کاسهٔ شکمی کمی متحرک است.

رژیم غذایی: این نوع لاک پشت از برگ ها، میوه ها، غنچه ها، دانه ها و سابر مواد گیاهی، کرم خاکی و صدف ها تغذیه می کند.

زادآوری: لاک پشت مهمیزدار تخم گذار است. لقاح آن داخلی است.

وضع حفاظتی گونه: این گونه، آسیب پذیر است و به اقدامات حفاظتی نیاز دارد.

لاک این لاک پشت سخت، گنبدی شکل و پوشیده از صفحات شاخی بزرگی است که دوایر هم مرکز دارد. برآمدگی مخروطی شکل بزرگی شبیه به مهمیز، در پشت ران های عقب این گونه وجود دارد و به همین سبب، لاک پشت مهمیزدار نامیده می شود.

نوزادهای ۴ سانتی متری!

در مناطق شمالی، این لاک پشت در مهرماه یا آبان ماه به خواب زمستانی می رود و در فروردین ماه بیدار می شود. آنگاه دوره زادآوری آن آغاز می شود. لاک پشت نر از خود رفتارهای جفت یابی نشان می دهد و صداهایی تولید می کند. نزدیک به پایان خرداد یا تیر، لاک پشت ماده در خاک نرم حفره هایی ایجاد می کند. سپس در این حفره ها، که آشیانه نیز نامیده می شوند، ۶ تا ۱۲ تخم می گذارد که ظاهر و اندازه آنها شبیه تخم کبوتر است. پوست تخم ها شکننده است و معمولاً ۳ تا ۴ ماه طول می کشد تا نوزادان از تخم خارج شوند. در فصل پاییز، نوزادها با آرواره های منقار مانند خود دیوارهٔ تخم تخم را می شکنند و از آن خارج می شوند. سپس خاک را کنار می زنند و بیرون می آیند. در این هنگام، آنها حدود ۴ سانتیمتر طول دارند. در مناطق سردتر، نوزادها بهار سال بعد به دنیا می آیند.

لاک محکم و سنگین، خوب یا بد؟

لاک پشت مهمیز دار لاکی بسیار قوی و محکم دارد که وسیلهٔ دفاعی خوبی در برابر دشمنان است اما چون سنگین است، باعث کندی حرکت جانور می شود، به طوری که گاه لاک پشت اصلاً حرکت نمی کند. از این رو انرژی کمتری مصرف می کند و در زمان بی غذایی یا بی آبی، بیشتر دوام می آورد. لاک پشت ها برای فرار از گرما، زمین را حفر می کنند و به زیر خاک می روند. لاک پشت های مهمیزدار برای خنک شدن به برکه های کم عمق وارد می شوند و در فصل های سرد و خشکسالی، با چنگال های خود در زمین تونل هایی ایجاد می کنند و در آن پناه می گیرند. آنها دورهٔ خواب زمستانی را در همین مکان ها می گذرانند.

خطر در کمین!

مردم بعضی کشورها لاک پشت های زمینی را می خورند و آنها را غذای خوشزه ای می دانند. ملوانان صدها لاکپشت را در کشتی نگه می دارند تا هر وقت به گوشت تازه احتیاج داشتند، از آنها استفاده کنند. لاک لاک پشت ها برای ساخت وسایل تزیینی به کار می رود. مردم هم این جانوران را به عنوان حیوانات دست آموز در خانه ها نگهداری می کنند. شکار بی رویه و خوردن تخم و نوزاد این لاک پشت ها، بسیاری از گونه های این خانواده را در معرض خطر قرار داده است.

نقش لاک پشت مهمیزدار در طبیعت

لاکپشت های زمینی با خوردن مواد گیاهی سیب نقل و انتقال دانه های آنها می شوند و در توسعه پوشش گیاهی نقش دارند. تخم ها و نوزادان لاک پشت ها را پستانداران کوچک، پرندگان، سایر خزندگان و حتی انسان ها می خورند.

لاک پشت برکه ای اروپایی

لاک پشت برکه ای اروپایی

نام فارسی: لاک پشت برکه ای اروپایی

نام انگلیسی: European Pond Turtle

نام علمی: Emys orbicularis

خانواده: لاک پشت های زمینی (Testudinidae)

پراکنش: در جنوب و مرکز اروپا، شمال غربی آقریقا (مراکشی تاتوتسی) و جنوبی غربی آسیا پراکنده است. در ایران در زمین های کم ارتفاع کنارهٔ دریای خزر تا آذربایجان شرقی و اردبیل دیده می شود.

زیستگاه: لاک پشت برکه ای در آب های شیرین برکه ها، دریاچه ها، نهرها و مرداب ها، آب هایی با جریان کند و دارای گیاهان آبزی زیاد و گاهی آب های شور، زندگی می کند.

اندازه: طول کاسهٔ پشتی لاک پشت برکه ای ۱۲ تا ۳۸ سانتی متر است.

ریخت شناسی: در دوره پیش از بلوغ لاک گردی دارد که صفحات آن ساخت و کمی تیغه دارند. هنگام بلوغ صفحات پشتی لاک نرم می شوند و به صورت تقریباً گرد و گنبدی شکلی درمی آیند. رنگ این کاسه سیاه یا سیاه مایل به قهوه ای همراه با خال، لکه و راه های مایل به زرد است. سر اندام های حرکتی ودم هم تیره اند و خال ها و نقاط کوچک به رنگ زرد یا قهوه ای روشن دارند. سر با یوسنی نرم پوشیده شده است و اندام های حرکتی کاملاً پرده دارند.

رژیم غذایی: لاک پشت برکه ای گوشت خوار است و از کرم حشره، حلزون، وزغ، قورباغه و ماهی تغذیه می کند. این جانور در اسارت ممکن است به خوردن میوه و انواع سبزی عادت کند.

زادآوری: این نوع لاک پشت تخم گذار است.

وضع حفاظتی گونه: خطرهایی بقای لاک پشت برکه ای اروپایی را تهدید می کند و به این سبب، نیازمند اقدامات حفاظتی است.

در مقایسه با سایر خزندگان، دوره ی زندگی این لاک پشت نسبتاً طولانی است. یک لاک پشت برکه ای اروپایی به طور متوسط ۵۰ سال عمر می کند.

تخم هایی در دل خاک

بلوغ جنسی لاک پشت برکه ای در ۴ تا ۱۰ سالگی اتفاق می افتد. پس از جفت گیری، لاک پشت ماده آب را ترک می کند و نقطه ی مناسبی از خاک را مرطوب می کند و با اندام های حرکتی عقبی، آن را می کند و ۳ تا ۱۵ عدد تخم در ته حفرهٔ ایجاد شده می گذارد. پس از اتمام تخم گذاری نیز به کمک اندام های حرکتی عقبی، روی تخم ها شن می ریزد و حفره را می پوشاند. با توجه به وضع محیطی، نوزادها تقریباً پس از ۹۰ تا ۱۰۰ روز به دنیا می آیند. طی دوره حساس به دما تخم هایی که در زیر دمای ۲۵ درجه سانتی گراد باشند، به جنس نر، و در دمای بالاتر و به خصوص بالای ۳۰ درجه سانتی گراد، به جنس ماده تبدیل می شوند. برخی نوزادها درون تخم به خواب زمستانی فرو می روند تا بهار فرا یرسد و وضع زندگی آنها بهتر شود. این لاک پشت ها به طور مرتب جفتگیری می کنند و هر سال چند بار تخم می گذارند.

لاک پشت اجتماعی!

لاک پشت برکه ای آب شیرین در زمان بلوغ زندگی اجتماعی دارد با گروه کوچکی از هم گونه های خود زندگی می کند و رفتارها و فعالیت هایش متناسب با تغییرات فصل و وضع محیط متغیر است. هنگامی که این لاکپشت وارد آب می شود می تواند ساعت های زیادی در آن غوطه ور باشد زیرا از طریق پوست خود از آب اکسیژن جذب می کند. ممکن است لاک پشت نر در فصل جفتگیری و در جریان رقابت برای تهیه غذا رفتارهای تهاجمی نشان دهد تا بتواند از قلمرو خود دفاع کند. لاک پشت برکه ای اروپایی در اسارت بسیار مطیع و آرام، اما در طبیعت محتاط و گاه مهاجم است و برای برقراری ارتباط با دیگر همنوعان خود از حرکت سری صداهای کوتاه استفاده می کند. این لاک پشت گوشتخوار است. هنگام شکار در زیر آب محل را بررسی می کند و به کمک بینی و چشم هایش، که در بالای سطح آب قرار دارند. شکار را می بیند و صید می کند یا در پشت گیاهان شناور در آب یا در میان آنها پنهان می شود و منتظر شکار می ماند. به محض دیدن شکار نیز حمله می برد و آن را اسیر می کند. سپس با یک چرخشی سر شکار را گاز می گیرد و آن را با چنگال های تیز اندام های حرکتی جلویی خود تکه تکه می کند. این جانور در صورت احساس خطر و برای فرار از دست شکارچی های خود را به درون لاکش می کشد و مخفی می شود. لاکپشت برکه ای اروپایی با کاهش دما غذای کمتری می خورد. با آمدن فصل سرد درون گل بستر آب مخفی می شود و به خواب زمستانی می رود.

خطر در کمین

لاک پشت های آب شیرین در میان حیوانات دست آموز جایگاه ویژه ای دارند و انسان ها آنها را در خانه های خود نگه می دارند. البته انسان ها برخی از این لاکپشت ها را می خورند و از گروهی دیگر در تحقیقات پزشکی استفاده می کنند.

به سبب صید بی رویه این لاک پشت ها، بسیاری از گونه های آن در خطر نابودی قرار گرفته اند. انسان ها هم با آلوده کردن و تخریب محیط زیست لاک پشت های آب شیرین سبب کاهش تعداد آنها شده اند. گاهی این لاک پشت ها در جاده زیر چرخ های خودروها کشته می شوند. خشکاندن تالاب ها از دیگر عوامل تهدیدکننده این گونه است.

نقش لاک پشت برکه ای اروپایی در طبیعت

انواع خزندگان، ماهی های بزرگ، پرندگان شکاری، پستانداران و انسان این لاکپشت ها را می خورند. تخم ها و نوزادان این لاک پشت ها غذای انواع مهره داران از جمله راکون ها، خرس ها، مارها، سگ ها، پرنده های شکاری، تمساح ها گربه ها، موش های صحرایی و روباه هاست. خرچنگ ها را نیز می توان به این فهرست اضافه کرد. لاک پشت های بالغ هم به نسبت اندازهٔ خود شکارچی های متفاوتی دارند که از میان آنها می توان به تمساح ها و انسان ها اشاره کرد.

لاک پشت لاک نرم فراتی

لاک پشت لاک نرم فراتی

نام فارسی: لاک پشت لاک نرم فراتی

نام انگلیسی: Euphrates Softshell Turtle

نام علمی: Rafetus euphraticus

خانواده: لاک پشت های سه چنگالی (Trionychidae)

پراکنش: در دجله و فرات (جنوب ترکیه)، شمال سرقی سوریه و عراق پراکنده است. در ایران فقط در خوزستان در حوضه ی رود کارون و جراحی دیده می شود.

زیستگاه: لاکپشت لاک ترم فراتی در انشعاب های فرعی دائمی یا موقت رودها، دریاچه ها و قسمت هایی یا جریان آرام آب در رودها، برکه ها، مرداب ها، انواع دریاچه های کوچک و بزرگ آب شیرین فصلی دائمی و جویبارها و کانال های آبیاری زندگی می کند.

اندازه: طول متوسط آن در ایران ۳۸ سانتی متر است که در یک نمونه ی صید شده، ۶۴ سانتی متر هم گزارش شده است.

ریخت شناسی: کاسه پشتی آن پوشیده از پوستی ضخیم نرم و بیضی شکل است. گردن دراز و انعطاف پذیری دارد و سرش تقریباً پهن است.خرطوم نرمی دارد که در راس آن سوراخ های بینی قرار گرفته اند. دست ها و پاها دارای سه چنگال قوی پرده دارند. در لاک پشت های بالغ پوستی به رنگ سبز تیره یا فهوه ای مایل به سبز یا قهوه ای روشن لاک را می پوشاند. جوان ها لاکی روشن تر با خال ها و لکه های سیاہ و سفید دارند۔

رژیم غذایی: لاک پشت لاک نرم فراتی همه چیزخوار است و از ماهی، قورباغه، سخت پوستان، نرم تنان، لارو حشره ها و گاهی هم موادگیاهی تغذیه می کند.

زادآوری: در اواسط بهار تخم می گذارد و لقاح آن داخلی است.

وضع حفاظتی: در خطر انقراض قرار دارد و به شدت نیازمند اقدامات حفاظتی است.

لاک پشت فراتی تنها لاک پشت لاک نرم ایران است. این لاک پشت بیشتر مدت عمرش را در زیر آب و زیر شن و ماسه رودخانه ها به سر می برد؛ همین ویژگی، تحقیق دربارهٔ این جانور را دشوار می کند.

عجیب ترین لاک پشت ایران!

لاک پشت لاک نرم فراتی شکلی خاص و لاکی نرم دارد و به همین سبب، با دیگر لاک پشت های ایران بسیار متفاوت است. این لاک پشت ها ویژگی های متعددی دارند که آنها را برای زندگی در آب آماده می سازد. وجود پرده در بین انگشتان اندام های حرکتی، سبب می شود که این جانوران به راحتی در آب شنا کنند. گردن آنها در مقایسه با اندازه ی بدنشان کاملاً دراز است و زمانی که بدنشان در زیر گل یا شن بستر آب قرار دارد، می توانند سر خود را به راحتی حرکت دهند و مراقب اطراف باشند. سوراخ های بینی در انتهای یک زایده خرطومی شکل قرار دارند و این امکان را برای جانور فراهم می آورند که بدون بالا آمدن از کف آب، از هوای سطح آب اکسیژن جذب کند. در اینجا نیز گردن دراز لاک پشت فراتی بسیار کارآمد است. امکان دارد لاک پشت های فراتی مدت زیادی کف زیستگاه آبی خود و حتی زیر گل یا شن باقی بمانند. آنها می توانند سر و اندام های حرکتی خود را به درون لاکشان یکشند و آنها راجمع کنند. لاک پشت فراتی گردن درازش را می کشد و با آرواره های قوی اش شکار یا شکارچی را گاز می گیرد. این لاکپشت بسیار فعال است و در خشکی هم به سرعت حرکت می کند. رنگ کاسه سنگ پشتی لاک پشت فراتی به گونه ای است که جانور می تواند در شن یا گل محل زندگی خود مخفی شود و منتظر شکار بماند. برخی از گونه ها روی لاک خود نقش و نگارهای متنوعی دارند.

خطر در کمین!

اصلی ترین خطری که این لاک پشت ها را تهدید می کند، از بین رفتن محل زندگی آنهاست. آلودگی آب ها در وهله اول بر آبزیان منطقه اثر می گذارد. دلیل دیگر کشته شدن لاک پشت ها، اسیر شدن در تور و قلاب ماهی گیرهاست. هنگامی که این لاک پشت ها در تور یا قلاب اسیر می شوند، ماهیگیران به سرعت آنها را می کشند؛ زیرا عقیده دارند که آنها ماهی ها را می خورند یا با چنگال های قوی خود تور را پاره می کنند.

لاک پشت فراتی بسیار ترسو یا شاید خجالتی است و به سختی می توان آن را در بیرون از آب دید. ناگفته نماند که این خزنده را زمانی که در حال آفتاب گرفتن است، به راحتی می توانیم ببینیم. البته جانور به محض اینکه انسان به آن نزدیک شود یا خود، حرکت و جابه جایی را حس کند، به داخل آب می پرد.

نقش لاک پشت فراتی در طبیعت

لاک پشت فراتی گوشت خوار و لاشه خوار است و با این کار باعث می شود آب تمیز و سالم بماند. تخم ها و نوزادهای این خانواده را مهره داران و بسیاری از بی مهرگان می خورند؛ به این ترتیب، لاک پشت های فراتی در استمرار چرخهٔ غذایی و در نتیجه، حفظ تعادل محیط زیست نقش مهمی دارند.

لاک پشت دریایی لاک چرمی

لاک پشت دریایی لاک چرمی

نام فارسی: لاک پشت دریایی لاک چرمی

نام انگلیسی: Leatherback turtle

نام علمی: Dermochelys coricea

خانواده: لاک پشت های لاک چرمی (Dermochelyidae)

پراکنش: در سراسر اقیانوس های جهان دیده می شوند. از آلاسکا تا زلاندنو، کشورهای کاستاریکا، هند، گینه، سورینام و گابن مهم ترین محل های لانه سازی این گونه اند. در ایران این گونه بسیار اتفاقی و به ندرت وارد خلیج فارس و دریای عمان می شود.

زیستگاه: لاک پشت لاک چرمی در اقیانوس ها و دریاهای مناطق گرمسیری، نیمه گرمسیری و معتدل و ترجیحاً در آب های عمیق و سرد و زندگی می کند.

اندازه: طول بدن این خزنده ۲٫۷ متر و طول کاسه ی پشتی آن ۲٫۵ متر می رسد.

ریخت شناسی: کاسهٔ پشتی نرم شبیه به یک قطره اشک است که روی آن پوستی چرمی کشیده باشند. صدها استخوان بسیار کوچک در زیر این پوست چرمی طرح های موزاییکی تشکیل داده اند و ۸ نوار سفید رنگ در امتداد طولی آن کشیده شده است. سر این لاکپشت بدون فلس و اندام های حرکتی آن شبیه به باله و بدون چنگال است. اندام های حرکتی و سر آن سیاه یا قهوه ای تیره با لکه ها و خال های سفید یا زرد است.

رژیم غذایی: لاک پشت لاک چرمی بیشتر گوشتخوار است و از انواع گونه های عروس دریایی (غذای اصلی) موجودات بی مهره و مهره داران کوچک دریازی تغذیه می کند.

زادآوری: این خزنده تخم می گذارد و لقاح آن داخلی است.

وضع حفاظتی گونه: لاک پشت لاک چرمی در خطر انقراض قرار دارد و به شدت به اقدامات حفاظتی نیازمند است.

کاسه این لاک پشت، برخلاف دیگر لاک پشت ها، با پوسته ای صاف و چرم مانند پوشیده شده است؛ به همین دلیل، به آن لاک پشت، لاک چرمی می گویند. لاک پشت دریایی لاک چرمی بزرگترین و سنگین وزن ترین لاک پشت روی زمین است.

لاک پشت عظیم الجثه

این گونه، بزرگترین لاک پشت جهان است. وزن آن پس از بلوغ گاهی به بیش از ۸۰۰ کیلوگرم (در مقابل لاک پشت گالاپاگوس که بزرگترین لاک پشت خشکی است و وزن آن فقط به ۲۲۵کیلوگرم می رسد) و طول آن به بیش از ۱۶۰ سانتی متر می رسد. دلیل این همه تفاوت در جثه جانوران آبزی و خشک زی، این است که جانور در آب وزن کمتری دارد و توانایی جابه جایی اش بیشتر است. این لاک پشت شب و روز فعال است و برای یافتن غذا تا عمق بیش از ۱۰۰۰ متری دریا شنا می کند. لاک پشت های لاک چرمی اغلب در گله های صدتایی در آب های اقیانوس ها شناور می شوند و دسته جمعی از عروس های دریایی تغذیه می کنند.

دختر میخواهید یا پسر؟

لاک پشت های لاک چرمی در حدود ۷ تا ۱۳ سال پس از تولد، بالغ می شوند. آنها در فصل زادآوری، در دسته های بزرگ متشکل از نرها و ماده ها، مسافت های بسیار طولانی (گاهی بیش از ۵ هزار کیلومتر) را می پیمایند و به سوی سواحلی که خود در آن از تخم درآمده اند، مهاجرت می کنند. آنها سواحلی را انتخاب می کنند که باز و بدون صخره و تخته سنگ باشد؛ زیرا کاسه سنگ شکمی آنها نرم است و هنگام برخورد با صخره ها و سنگ ها خراشیده می شود و آسیب می بیند. این لاک پشت ها آشیانه خود را شب ها و بالای خط جزر و مد می سازند. برای لانه سازی، ماده ها با اندام های حرکتی خود حفره بزرگی به وجود می آورند و سپس، آن را گودتر و وسیع تر می کنند. تخم ها کروی و دارای پوسته ای نرم و انعطاف پذیرند. لاکپشت های ماده در هر بار تخم گذاری، بین ۸۰ تا ۹۰ تخم می گذارند. آنها هر ۲ تا ۴ سال یک بار تولید مثل می کنند و در هر دورهٔ تولید مثل به طور متوسط تا ۷ بار تخم می گذارند. نوزادان پس از ۵۰ تا ۷۵ روز از تخم خارج می شوند و نیمه شب، آشیانه را به سوی آب ترک می کنند. نوع جنس این نوزادان از طریق دما معلوم می شود: اگر دمای محیط تخم ها بیشتر باشد، نوزادها ماده و اگر دما کمتر باشد، آن ها نر خواهند شد. ویژگی تعیین جنسیت نوزاد، توسط دمای محیط لانه در همهٔ لاکپشت های دریایی و حتی خزندگان وجود دارد.

لاکپشت های لاک چرمی و آدم ها

انسان ها تخم ها و نوزادهای این لاکپشت ها را می خورند. لاکپشت های بالغ نیز برای مصرف چربی و لاکشان صید می شوند. مردم محلی با استفاده از چربی این لاکپشت ها، کف لنج ها و قایق های خود را روغن می زنند. گوشت لاک پشت لاک چرمی خوردنی نیست ولی انسان و موجودات دیگر، تخم های آن را می خورند.

در سال های اخیر، فعالیت های انسان برای لاکپشت های لاک چرمی مشکلات زیادی به دنبال داشته است.خوردن تخم ها و نوزادان و تخریب سواحل آشیانه سازی، این لاک پشت ها را به شدت در خطر انقراض قرار داده است. نور جاده ها و خانه های نزدیک به سواحل هم نوزادها را به خود جلب و از دریا دور می کند. در نتیجه، بسیاری از آنها در جاده ها و زیر خودروها له می شوند. هنگامی که لاکپشت های بالغ در دریا هستند، کیسه های پلاستیکی، روغن، لاستیک، قیر و موادی از این دست، آنها را می کشد یا به سختی مجروح می کند. رژیم غذایی این گونه را به طور عمده عروس های دریایی تشکیل می دهند؛ به همین سبب، گاه این لاکپشت ها، کیسه های پلاستیکی و بادکنک های رها شده در آب را به جای عروس های دریایی می خورند و می میرند. بسیاری از لاک پشت ها در آب های کم عمق، در اثر برخورد با قایق ها مجروح می شوند. تورها و قلاب های ماهیگیری هم لاک پشت های بالغ را گیر می اندازند و سبب مرگ آنها می شوند.

نقش لاک پشت دریایی لاک چرمی در طبیعت

لاک پشت های لاک چرمی nر تنظیم جمعیت موجودات زندهٔ اقیانوس ها و دریاها بسیار مؤثرند. این جانوران، که شکارچی اصلی عروس های دریایی هستند، در کنترل محیط زیست طبیعی و جمعیت آنها نقش مهمی دارند؛ زیرا ممکن است افزایش جمعیت ماهی هایی شود که از نظر اقتصادی مهم به شمار می روند. بنابراین، وجود لاک پشت های لاک چرمی به ماهی ها و انسان ها سود می رساند.

لاک پشت منقار عقابی

لاک پشت منقار عقابی

نام فارسی: لاک پشت منقار عقابی

نام انگلیسی: Hawksbill

نام علمی: Eretmochelys imbricata

خانواده: لاک پشت های دریایی (Cheloniidae)

پراکنش: در آب های ساحلی مناطق حاره ای و زیر حاره ای سراسر جهان پراکنده است. در آب های ۸۲ کشور زندگی و در سواحل ۶۰ کشور لانه سازی می کند. در خلیج فارس و دریای عمان نیز دیده شده است.

زیستگاه: لاکپشت منقار عقابی اغلب در مناطق کوچک در تپه های مرجانی بستر علف های دریایی در امتداد خلیج ها و مصب ها به تغریه می پردازد. این گونه نیز مانند لاکپشت سبز هر شب به همان نقطه ثابت خواب خود باز می گردد.

اندازه: متوسط وزن لاکپشت منقار عقابی ۴۳ تا ۶۸ کیلوگرم است که در برخی مناطق به ۸۰ کیلوگرم نیز می رسد. بیشترین طول ثبت شده ی این گونه در ایران ۷۲٫۵ سانتی متر بوده است.

ریختشناسی: سر این جانور شبیه پرندگان شکاری است. کاسهٔ پشتی لاکپشت های بالغ قلبی شکل یا بیضوی است و سپرهای روی آن حالت همپوشانی دارند (مانند سفالی های بام). طول باله های جلویی آنها از سایر گونه ها کوچکتر است. در سراسر خلیج فارس و دریای عمان دیده می شود. و بخش های متفاوت خلیج فارس و دریای عمان از زیستگاه های مهم لانه سازی این گونه به شمار می رود. لاک لاکپشت منقار عقابی ترکیبی رنگی زیبایی دارد و از قهوه ای طلایی تا تیره دیده می شود و دارای خطوط یا نوارهایی قرمز، سیاه و نارنجی است. بخش زیرین بدن روشن است. نوزادان در امتداد لاک خود ۳ زایدهٔ خطی دارند.

رژیم غذایی: لاک پشت های منقار عقابی از اسفنج ها تغذیه می کنند.

زادآوری: بهار، فصل لانه سازی این گونه در ایران است. لانه سازی و تخم گذاری لاکپشت های منقار عقایی در فاصلهٔ ۱۴ تا ۱۶ روز انجام می شود. امکان دارد آنها در هر فصل در ۳ تا ۵ مرحله تخم گذاری کنند. لانه سازی معمولاً شب ها انجام می شود.

وضع حفاظتی گونه: این گونه در خطر انقراض قرار دارد و به شدت نیازمند اقدامات حفاظتی است.

شکل پوزه، سپرهای زیبا و رژیم غذایی خاص، یعنی اسفنج خواری، این گونه را به غیرمعمول ترین گونه لاکپشت های دریایی تبدیل کرده است.

لاکپشت های خوش ذوق!

نکته جالب توجه در مورد لاک پشت های منقار عقابی این است که حتی اگر ده ها گونه اسفنج در دسترس باشد، آنها تنها چند گونه را ترجیح می دهند. این نوع لاکپشت در سال های اول زندگی همه چیزخوار است ولی پس از این دوره، فقط از اسفنج تغذیه می کند.

لاک پشت دریایی عجیب

ویژگی های ریختی و ظاهری، نظیر رنگ آمیزی بسیار جذاب لاک با وجود لکه ها یا نوارهای کهربایی رنگ روی آن و نیز نوع تغذیه و رژیم غذایی، این گونه را به غیرمعمولترین یا متفاوت ترین گونه لاکپشت های دریایی تبدیل کرده است. منقار قلاب مانند این گونه، نوعی سازش با رژیم غذایی است و ابزاری برای جست و جو یا کند و کاو سوراخ ها و مجراها برای یافتن غذا محسوب می شود. لاک پشت متقار عقایی یکی از کوچکترین لاکپشت های دریایی است که پس از چند سال اول زندگی، فقط از اسفنج ها تغذیه می کند و به زیستگاه های مرجانی وابسته است. این جانور عادت به مهاجرت دارد و در برخی موارد، فاصلهٔ بین مناطق تغذیه ای و لانه سازی آن به صدها و گاه هزاران کیلومتر می رسد. لاکپشت منقار عقابی با توجه به تعداد تخم در هر لانه (در حدود ۱۲۰ تا ۱۸۰ تخم)، بیشترین باروری را در مقایسه با سایر لاک پشت ها دارد. این جانور به لانه سازی در فواصل دورتر از دریا و امواج عادت دارد و حتی در برخی موارد، در میان بوته های گیاهان لانه می سازد. لانه سازی در طول روز نیز در این گونه معمول است.

زود باش، کار دارم!

لاک پشت های منقار عقابی به سرعت به سمت محل لانه سازی خود می روند و در مقایسه با گونه سبز، سریعتر لانه می سازند. گاهی چنین به نظر می رسد که آنها پس از پایان کار لانه سازی و تخم گذاری، به سرعت به سمت دریا می دوند. امکان دارد این رفتار در اثر نوعی سازش با شکار طی چند نسل در این گونه به وجود آمده باشد. مانند سایر لاکپشت های مادر هیچ گونه مراقبتی از لانه نمی کند.

آیا نسل های آینده، این گونه را خواهند دید؟

شکار بی رویه لاک پشت ها برای استفاده از لاک آنها و نیز برداشت بیش از حد از تخم ها و تخریب مناطق تغذیه ای و لانه سازی، باعث شده است که این گونه در ردیف یکی از گونه های به شدت در خطر انقراض، طبقه بندی شود. این در حالی است که شکار غیر مجاز این گونه تولید محصولات ساخته شده از لاک آن و خرید این محصولات، کماکان ادامه دارد.

نقش لاک پشت منقار عقابی در طبیعت

لاکپشت های منقار عقابی باعث حفظ تعادل آب سنگ های مرجانی می شوند که از بارورترین و پر ارزش ترین زیستگاه ها به شمار می آیند. اسفنج ها، که غذای مورد علاقهٔ این لاک پشت ها هستند، نیز در این زیست بوم ها وجود دارند. در این زیستگاه های اسفنج ها برای به دست آوردن فضای زندگی، با مرجان ها رقابت می کنند. اگر لاکپشت های منقار عقابی نباشند، اسفنج ها که مهاجم ترند، مرجان ها را کاهش می دهند و روی آب سنگ ها افزایش می یابند.

telegram animalha instagram animalhatelegram support

مجوزها