دلقک ماهی

دلقک ماهی

نام فارسی: دلقک ماهی

نام انگلیسی: Yellowtail Clownfish

نام علمی: Ampjiprion clarkii

خانواده: دامسل ماهی ها (Pomacentridae)

جمعیت: نامعلوم

پراکنش: خلیج فارس، غرب اقیانوس آرام

زیستگاه: مناطق کم عمق دریاهای گرم و صخره های مرجانی

اندازه: طول بدن این ماهی حداکثر به ۱۵ سانتی متر می رسد.

ریخت شناسی: بدنی کوچک و رنگین دارد. معمولاً به رنگ قهوه ای تا سیاه با خطوط زرد و سفید است.

رژیم غذایی: از پلانکتون ها و سخت پوستان تغذیه می کند.

زادآوری: نامعلوم

وضع حفاظتی: از وضع دقیق این گونه اطلاع دقیقی در دست نیست.

دلقک ماهی، ماهی کوچک دریاهای کم عمق است. این ماهی معمولا در کنار شقایق دریایی زندگی می کند و تخم هایش را در میان بازوهای آن می گذارد.

بازوهای سمی

شقایق دریایی جانوری شکارچی است و اغلب در صخره های مرجانی دریاها و اقیانوس ها دیده می شود. بیشتر آنها به وسیله پاهای چسبنده شان به بستر محل زیست خود می چسبند ولی برخی از گونه های شقایق دریایی به جای پاهای چسبنده، بخشی برای ذخیره گاز در بدنشان دارند که به کمک آن می توانند شنا کنند و جای خود را در عمق آب تغییر دهند. بازوهای شقایق دریایی به سم و تارهای حساسی مجهز است. در صورت تماس طعمه با تارهای حساس و شناسایی آن، بازوها طعمه را به دام می اندازند و با استفاده از ماده سمی آن را بی حس می کنند. سم این جانور نوعی نوروتوکسین است که سیستم عصبی طعمه را مختل می کند. شقایق های دریایی اغلب از ماهیان کوچک، میگوها و مواد غذایی حاصل از فتوسنتز جلبک های ساکن صخره های مرجانی تغذیه می کنند.

مهمان شقایق دریایی

دلقک ماهی نوعی ماهی آب شور است. تاکنون ۲۸ گونه از این ماهی در آب های جهان شناسایی شده و از این میان دو گونه در آب های خلیج فارس گزارش شده است. به دلیل شکل خاص شنا، بالا و پایین پریدن و تند حرکت کردند، به این ماهی، دلقک ماهی می گویند. این ماهی کوچک و جست و خیز کننده در کف اقیانوس ها یا جزایر مرجانی و در آب های گرم مناطق گرمسیری زندگی می کند. این ماهی رنگارنگ و زیبا از شقایق دریایی به عنوان خانه اش استفاده می کند.

همزیستی سودمند

شقایق دریایی و دلقک ماهی در کنار هم زندگی می کنند و به یکدیگر برای زیستن یاری می رسانند. شقایق دریایی از دلقک ماهی در برابر خطرها و دشمنانش محافظت می کند. دلقک ماهی ها تخم هایشان را در میان بازوهای شقایق دریایی نگهداری می کنند؛ زیرا برای آنها مکان امنی است. همچنین، از برخی طعمه هایی که شقایق ها به دام انداخته اما نخورده اند، از جمله پلانکتون های جانوری و گیاهی، جلبک ها، نرم تنان و سخت پوستان، تغذیه می کنند. در عوض، دلقک ماهی به عنوان طعمهٔ سایر ماهیان، که غذای شقایق ها هستند، آنها را به سمت شقایق دریای جذب می کند. آنها با جست و خیز در کنار شقایق ها کمک به تهویهٔ بهتر بستر اطراف شقایق ها کمک می کنند. دلقک ماهی ها همچنین انگل های شقایق های دریایی را نیز پاک می کنند.

بقا در میان خطر

چرا شقایق دریایی دلقک ماهی را نمی گزد؟ سطح بدن دلقک ماهی از ماده ای لزج پوشیده شده که ترکیبات تشکیل دهندهٔ آن برعکس موکوس سطح بدن سایر ماهیان، بیشتر از ماده قندی پوشیده تشکیل شده است تا پروتئین. شقایق دریایی دلقک ماهی را به عنوان طعمه شناسایی نمی کند و این ماهی از سم میزبان خود در امان است. در صورتی که این مادهٔ لزج از بین برود، امکان گزیده شدن از جانب شقایق دریایی و مرگ دلقک ماهی وجود دارد.

نقش دلقک ماهی در طبیعت

با خوردن گیاهان و جانوران دریایی به حفظ تعادل جمعیت آنها کمک می کند. در همزیستی با شقایق دریایی، بفای خود و شقایق دریایی را نیز حفظ می کند.

خورشید ماهی اقیانوسی

خورشید ماهی اقیانوسی

نام فارسی: خورشید ماهی اقیانوسی

نام انگلیسی: Ocean Sunfish

نام علمی: Mola mola

خانواده: خورشید ماهی اقیانوسی (Molidae)

جمعیت: نامعلوم

پراکنش: این ماهی در شرق اقیانوس آرام، شرق و غرب اقیانوس اطلس، اقیانوس هند و خلیج فارس و دریای عمان پراکنده است.

ریستگاه: خورشیدماهی اقیانوسی در دریاهای گرم تا معتدل و در صخره های مرجانی زندگی می کند.

اندازه: طول بدن این ماهی حداکثر به ۳ متر می رسد.

ریخت شناسی: خورشید ماهی اقیانوسی، ماهی بزرگ و پهنی است که ساقه ی دمی ندارد. باله ی دمی آن در امتداد لبه ی بدن و پشت باله های پشتی و مخرجی بلند قرار گرفته است. پوستش چرمی، سخت و زمخت و بدون فلس است. دهانش کوچک است و دندان هایش در آرواره ها به هم جوش خورده اند.

رژیم غذایی: ژله ماهیان و بی مهرگان بزرگ، زئوپلانکتون و برخی ماهی های دیگر غذای این ماهی را تشکیل می دهند.

زادآوری: فصل زادآوری خورشیدماهی اقیانوسی نامعلوم است. این ماهی ها تخم ریزی می کنند و لقاح آنها خارجی است.

وضع حفاظتی: از وضع این گونه اطلاع دقیقی در دست نیست.

بدن خورشید ماهی اقیانوسی بزرگ و پهن است. این ماهی دم ندارد و باله دمی اش به بدن متصل شده است. پوست بدنش چرمی و محکم است. خورشیدماهی، تنبل است و منتظر می ماند تا موجوداتی که از آنها تغذیه می کند، کاملا نزدیک شوند. سپس آنها را می مکد و می خورد.

ماهی بی دم!

شکل خاص باله ها سبب شده است که خورشید ماهی اقیانوسی ظاهر عجیبی داشته باشد. این ماهی ساقه دمی ندارد ولی باله دمی اش در امتداد لبهٔ بدن (در انتهای بدن)، در پشت باله های پشتی و مخرجی قرار گرفته است. باله دمی سراسر عرض انتهای بدن را دربر می گیرد و به سمت بیرون، هلالی شکل می شود. باله های پشتی و مخرجی این ماهی بلندند.

راز کشف نشده!

بیشتر ماهیان پهن ساکن نواحی صخره ای، در سطح بدن خود زرهی دارند که به شکل های متفاوتی دیده می شود. برای مثال، در بادکنک ماهی و خارپشت ماهی، زره، خارهایی است که سطح بدن را پوشانده و در برخی دیگر، به شکل صفحات استخوانی است. زره خورشید ماهی اقیانوسی، پوست چرمی سخت و زمخت سطح بدن آن است. این ماهی با وجود نواقصی مانند شکل خاص باله دمی، نداشتن کیسهٔ شنا، پوست سخت چرمی و… اغلب در حال بیرون پریدن از آب مشاهده می شود. دلایل این نوع پرش، هنوز مشخص نیست.

ماهی های تنبل

خورشید ماهیان اقیانوسی شکارچی هستند. آنها از انواع ژله ماهیان یا سایر بی مهرگان بزرگ سطح آب تغذیه می کنند. دهان خورشید ماهی ها کوچک و شامل صفحاتی از دندان های به هم جوش خورده است که لبه تیزی دارند. این ماهی تنبل معمولاً خودش به دنبال غذا نمی رود بلکه منتظر می ماند تا موجوداتی که از آنها تغذیه می کند، کاملاً نزدیک شوند. سپس آنها را می مکد.

گاهی خطرناک!

طول خورشید ماهی اقیانوسی به ۳ متر و وزن آن به ۱۵۰۰ کیلوگرم هم می رسد. از آنجا که این نوع ماهی های بزرگ اغلب در سطح آب یافت می شوند، ممکن است برای قایق ها خطرناک باشند. بعضی از خورشید ماهی ها، مانند بادکنک ماهی ها، سمی اند و به جز در برخی مناطق محدود جهان، مصرف خوراکی ندارند.

گوشت وارفته!

خورشید ماهی اقیانوسی بیش از ۳۰۰ میلیون تخم تولید می کند و از نظر تخم ریزی در بین مهره داران، رتبه اول را دارد. این ماهی مطلوبیت خوراکی چندانی ندارد؛ زیرا گوشتش شل و وارفته و پر از انگل است. با این حال، در ژاپن برای تهیه نوعی غذای خاص آن را صید می کنند. البته خورشید ماهی با وجود بدن بسیار بزرگ، به دلیل داشتن اسکلت غضروفی بزرگ و پوست ضخیم، گوشت قابل مصرف کمی دارد که در حدود ۲۰ درصد وزن بدنش است. گفته می شود که خورشید ماهی سنگین ترین ماهی استخوانی است.

نقش خورشید ماهی اقیانوسی در طبیعت

این ماهی با خوردن ژله ماهیان و بی مهرگان، به حفظ تعادل جمعیت این موجودات کمک می کند. گوشت آن مصرف خوراکی چندانی ندارد ولی در چین از بعضی قسمت های بدنش فراورده های دارویی تهیه می کنند. پوست چرمی آن نیز احتمالا مصارفی دارد.

میگو ماهی

میگو ماهی

نام فارسی: میگو ماهی

نام انگلیسی: Grooved Razor – Fish

نام علمی: Centriscus scutatus

خانواده: میگوماهیان (Centriscidae)

جمعیت: نامعلوم

پراکنش: اقیانوس آرام، دریای سرخ، استرالیا و خلیج فارس و دریای عمان محل پراکنش میگوماهی است.

زیستگاه: این ماهی در آب های گرم دریایی و لب شور و مناطق مرجانی زندگی می کند.

اندازه: طول میگوماهی حداکثر به ۱۵ سانتی متر می رسد.

ریخت شناسی: بدن میگوماهی دراز است و یک صفحه ی زرهی محکم و شفاف، از اتصال صفحات استخوانی در اطراف بدن آن به وجود آمده است. این ماهی منقاری به شکل یک لوله ی دراز دارد. دهان کوچک بدون دندانش در نوک منقار قرار گرفته است و یک خار مشخص در انتهای بدنش دیده می شود. باله های شکمی میگوماهی خیلی کوچک اند.

رژیم غذایی: میگوماهی ها از سخت پوستان کوچک تغذیه می کنند.

زادآوری: فصل زادآوری میگوماهی ها نامعلوم است. این ماهی ها تخم ریزی می کنند و لقاح خارجی دارند.

وضع حفاظتی: از وضع این گونه اطلاع دقیقی در دست نیست.

میگوماهی ماهی کوچکی است که بدنش در یک پوشش استخوانی قرار دارد. این ماهی اغلب به گونه ای در آب قرار می گیرد که پوزه اش به سمت پایین است و با حرکت جزئی باله ها، به طور عمودی شنا می کند.

زره داران کوچک

میگوماهی ها، ماهی های کوچکی هستند که بدنشان درون یک غلاف شفاف قرار گرفته است. این غلاف محکم، از اتصال صفحات استخوانی به وجود آمده است و روی آن نیز یک لایه نازک پوستی قرار دارد. میگوماهی ها در آب های ساحلی زندگی می کنند. آنها اغلب در زیستگاه هایی با بستر صخره ای و مرجانی به سر می برند. این ماهی ها در دسته های کوچک شنا می کنند.

شنا کردن به صورت عمودی!

برخلاف ماهی های دیگر، که به صورت افقی در آب شنا می کنند، میگو ماهی ها به گونه ای در آب قرار می گیرند که پوزه آنها به سمت پایین است و با حرکت جزئی باله ها به طور عمودی شنا می کنند. این ماهی ها زمانی افقی می شوند که از چیزی بترسند یا تنشی به آنها وارد شود. در این صورت، از حالت عمودی خارج می شوند و تا زمانی که وضع تنش زا پایان یابد، به صورت افقی شنا می کنند. یکی از خارهای باله پشتی این ماهیان آن قدر دراز شده است که در هنگام شنا کردن، به خوبی مشخص می شود.

بادکنک ماهی زیتونی

بادکنک ماهی زیتونی

نام فارسی: بادکنک ماهی زیتونی

نام انگلیسی: Milk Spotted Puffer

نام علمی: Chelonodon patoca

خانواده: بادکنک ماهیان چهاردندانی

جمعیت: نامعلوم

پراکنش: این ماهی در اقیانوس آرام، جنوب شرقی اقیانوس اطلس، سواحل جنوبی آفریقا و خلیج فارس و دریای عمان پراکنده است.

زیستگاه: بادکنک ماهی زیتونی در اب های شور و لب شور گرم تا معتدل و آب های کم عمق نزدیک سواحل زندگی می کند.

اندازه: طول این ماهی حداکثر به ۴۰ سانتی متر می رسد.

ریخت شناسی: بادکنک ماهی زیتونی بدنی حجیم با زواید خار مانندی بر پشت دارد. این ماهی بدون فلس است و سری بزرگ و ۴ دندان در جلوی دهان دارد. رنگ بدن بادکنک ماهی زیتونی خاکستری مایل به قهوه ای در پشت و خاکستری مایل به سفید در شکم است.

رژیم غذایی: بادکنک ماهی زیتونی از بی مهرگان کف زی و مرجان ها تغذیه می کند.

زادآوری: فصل زادآوری بادکنک ماهی زیتونی نامعلوم است. این ماهی لقاح خارجی دارد و تخم ریزی می کند.

وضع حفاظتی: از وضع این گونه اطلاع دقیقی در دست نیست.

بادکنک ماهی زیتونی ماهی کوچکی است که در آب های جنوب ایران زندگی می کند. این ماهی، همان طور که از نامش پیداست، برای دفاع از خود و ترساندن دشمن، بدنش را مانند بادکنک باد می کند و به یک توپ خاردار تبدیل می شود.

تپل های سمی!

بادکنک ماهی های زیتونی، که در جنوب کشورمان به آنها فوگول می گویند، برای ترساندن دشمنان خود شیوه جالبی دارند. آنها معده خود را پر از آب یا هوا می کنند؛ با باز شدن معده، شکم آنها باد می کند و خارهای بدنشان افراشته می شود. بادکنک ماهی در این حالت، به یک بادکنک خاردار شبیه می شود و دشمنان را فراری می دهد. وزن بدن این ماهی زیاد است؛ به همین دلیل، هنگام شنا سرعت کمی دارد. اندام های داخلی بدن و پوست بادکنک ماهی سمی هستند و این سم برای انسان کشنده است. مردم بعضی از کشورها از جمله ژاپن، که از این ماهی به عنوان غذا استفاده می کنند. برای جدا کردن پوست و اندام های داخلی آن دفت زیادی به خرج می دهند.

دندان هایی برای شناسایی

بادکنک ماهی زیتونی دو دندان در فک بالا و دو دندان در فک پایین دارد که در جلوی دهان قرار گرفته اند و به همین سبب، جلوی دهان این ماهی شبیه منقار است. ساختار دندان و منقار قوی این ماهی ها برای بریدن و خرد کردن مرجان ها و پوسته بی مهرگان کف زی مناسب است.

شیرماهی

شیر ماهی

نام فارسی: شیرماهی

نام انگلیسی: Narrow – Barred Spanish Mackerel

نام علمی: Scombromorus commerson

خانواده: تن ماهیان (Scomboridae)

جمعیت: نامعلوم

پراکنش: این ماهی در بخش هایی از اقیانوس های آرام، اطلس و هند و خلیج فارس و دریای عمان پراکنده است.

زیستگاه: شیرماهی در آب های شور گرم و حاره زندگی می کند.

اندازه: طول بدن این ماهی حداکثر به ۲۲۰ سانتی متر می رسد.

ریخت شناسی: شیرماهی بدنی طویل و دوکی شکل، سری بزرگ، پوزه ای نوک تیز و ساقه ی دمی باریکی دارد. فلس های تکه ای در بدن و به ویژه در قسمت سین هی این ماهی پراکنده اند. باله ی دمی آن عمیقاً دوشاخه است و باله های کوچک (بالچه) در قسمت انتهایی پشت و شکم دیده می شوند. پشت بدن شیرماهی آبی مایل به سبز همراه با خطوط زرد و شکمش نقره ای است.

رژیم غذایی: شیرماهی گوشت خوار است و از ماهی های کوچک و ماهی مرکب تغذیه می کند.

زادآوری: در اواخر تابستان و اواخر پاییز تخم ریزی می کند و لقاح آن خارجی است.

وضع حفاظتی: از وضع این گونه اطلاع دقیقی در دست نیست.

شیرماهی یکی از معروف ترین و لذیذترین ماهی های آب شور ایران است. شیرماهی ها به سرعت شنا می کنند و به شکل دسته جمعی به شکار گله های کوچک ماهی ها می پردازند. آنها در دسته های بزرگ همیشه در حال شنا کردن هستند و اگر مدت زیادی در یک جا بایستند، خفه می شوند!

همیشه در حال شنا!

شیرماهی ها همواره در حال شنا و جابه جا شدن هستند؛ زیرا نمی توانند برای تنفس، آب را به سمت آبشش های خود پمپ کنند. به همین سبب، دهان و سرپوش های آبششی آنها همیشه باز است تا آب روی آب شش جریان داشته باشد. پس اگر شیرماهی شنا نکند و سر جایش بایستد، نمی تواند نفس بکشد به همین دلیل، وقتی این گونه ماهی در تور ماهیگیری می افتد، به دلیل ایستادن خفه می شود! کیسه ی شنای شیرماهی ها تحلیل رفته است؛ در نتیجه، این ماهی ها می توانند در همهٔ لایه های آب شنا کنند.

شناگران سریع

شیرماهی ها هنگام شنا سرعت زیادی دارند. به همین سبب درصد ماهیچه های قرمز آنها بیشتر است. ماهی ها و بسیاری از حیوانات دیگر سه نوع ماهیچه سفید، صورتی و قرمز دارند. ماهیچه قرمز ماهیچه ای است که انرژی لازم را برای حرکات مداوم تأمین می کند. به دلیل شنای مداوم و فعالیت شدید عضلانی، دستگاه گردش خون این ماهی ها تغییر یافته است و در عضلات آنها شبکه ای پیچیده از مویرگ ها وجود دارد که اتلاف گرمای ناشی از فعالیت شدید عضلانی را کاهش می دهد. یکی از دلایلی که سبب شنای سریع شیرماهی و اعضای خانواده تن ماهیان می شود. شکل باله های آنهاست. باله دمی این ماهی ها به شدت فرورفته و چنگالی شکل شده و ساقه دمی آنها بسیار باریک است. در انتهای پشت و شکم تن ماهیان، بالچه های کوچکی قرار دارد که هنگام شنای سریع به سمت عقب در داخل یک شیار قرار می گیرند. حالت دوکی شکل بدن و فلس های اندک و پراکنده روی سطح بدن نیز به شنای سریع و مداوم این ماهی ها کمک می کند. شیرماهی ها در ابتدای دم خود زایدهای استخوانی دارند که به ان کیل دمی» می گویند. تاندونهای ماهیچههای حرکتی، از روی کیل عبور می کنند و به آن متصل اند. در حقیقت، کیل مانند قرقره عمل میکند و باعث افزایش میزان کشش عضلات و در نتیجه، بالا رفتن سرعت ماهی می شود.

شکار دسته جمعی

شیرماهیها به صورت دسته جمعی در لایههای سطحی آب شنا میکنند. آنها پس از شناسایی گله های کوچک ماهیهایی مانند گیش ماهی، ساردین و ماهی مرکب، با شنای دسته جمعی به سمت آنها میروند و طعمه خود را شکار میکنند. این ماهیان توسط تن ماهیهای بزرگتر از خودشان و شمشیرماهیها شکار میشوند. شمشیرماهی بسیار شبیه بادبان ماهی است و تفاوت مشخصی آن با بادبانماهی، در نداشتن باله بزرگ و بادبان مانند پشتی است.

خوراکی خطرناک!

شیرماهی ها و سایر تن ماهی ها (مانند هوور، زرده و قباد) خوشمزه اند و مصرف خوراکی دارند. یکی از روش های مصرف این ماهی ها، تهیه کنسرو از آنهاست. عمل کنسرو سازی، که در کارخانه های خاصی انجام می شود، بسیار حساس است و باید با دقت انجام شود. هنگام مصرف این فراورده نیز باید دقت کافی به خرج داد. زیرا در بدن این ماهی ها ماده ای به نام هیستیدین وجود دارد که پس از صید شدن، به هیستامین تبدیل می شود و حساسیت ایجاد می کند. این حساسیت باعث اختلال در سیستم تنفسی و در نهایت مرگ می شود. بنابراین، برای جلوگیری از این امر باید بلافاصله پس از صید، این ماهی ها را در سرما نگه داری کرد. تن ماهی ها را به صورت منجمد شده، دودی و نمک سود شده نیز مصرف می کنند.

نقش شیرماهی در طبیعت

شیرماهی ها با تغذیه ازگله ماهی های کوچکی مانند ساردین و ماهی های مرکب، به حفظ تعادل جمعیت آنها در طبیعت کمک می کنند. خود شیرماهی ها هم غذای ماهی های شکارچی بزرگترند.

خویشاوندان

تن ماهی ها انواع مختلفی دارند. علاوه بر شیرماهی برخی دیگر از انواع تن ماهیان ساکن خلیج فارس و دریای عمان عبارتند از: هوور، زرده و قباد. همهٔ این ماهی ها از نظر خوراکی مطلوبند. معمولاً گونه های این ماهیان کوچکتر در آب های ساحلی و گونه های بزرگ تر در اقیانوس ها زندگی می کنند.

instagram animalha instagram animalha telegram animalha

مجوزها

طراحی سایت
طراحی سایتسئوسرویس و تعمیر کولر گازی