دوره رشد غاز

جوجـه کـشی غــاز - دوره رشد غاز

دوره رشد غاز

جوجه غازها را می توان بعد از تولد در یک محیط بسته و در شرایط حبس پرورش داد تا به وزن بازار برسد. غازها برای رشد نیاز به علم و تکنیک پیشرفته ای ندارند، بلکه فقط و فقط یک سر پناه ساده برایشان کافی است. مهم ترین مساله در نگهداری جوجه غازها محافظت از آنها در برابر نور خورشید، باران های سنگین و شکارچیان، به خصوص در طول شب، است. برای این منظور در نواحی گرمسیر پناهگاه ها و لانه های چوبی ساخته می شود. مزیتی که پرورش جوجه غازها در یک محیط بسته دارد. این است که می توان تسلط بیشتری برروی آن ها داشت، اما استفادهٔ غازها از مراتع و علوفهٔ طبیعی و چراگاه ها دارای مزایای بسیاری است، زیرا آن ها تنها از علوفه استفاده نمی کنند؛ بلکه از حلزون و کرم و… نیز تغذیه می کنند که این خود حدود ۱۰ ٪ از کل پروتئین جیرهٔ آنها را شامل می شود. پاهای قوی غازها به آنها کمک می کند که برای به دست آوردن علوفه و غذا، هم در آب و هم در خشکی، مسافت زیادی را بپیمایند.

پرورش غازها در شرایط چرا در مراتع و چراگاههای بزرگ قسمت اعظم احتیاجات غازها را مرتفع می سازد و به جز چند آب خوری و دان خوری، به وجود تجهیزات و ساختمان های گران قیمت دیگر نیاز نمی باشد. در شرایط پرورش به صورت سیستم بسته، به دلیل هزینهٔ بالای تجهیزات، ساختمان و محوطه ها، معمولاً غازها را با سرعت به وزن مورد دلخواه بازار می رسانند. گونه هایی از غازها را می توان در سن ۹-۸ هفته به وزن ۴ کیلوگرم رساند و راهی بازار نمود. در بعضی گونه ها وزن غازها در سن ۹-۸ هفته حتی به ۶ کیلوگرم نیز می رسد.

پرورش غازها در سیستم بسته و در محیط محصور مشابه پرورش دیگر ماکیان در سیستم های قدیمی و در بستر عمیقی (همراه با کاه و کلشی، پوستهٔ برنج، تراشهٔ چوب و یا غیره) است. در این نوع سیستم می توان از کف هایی با الوارهای چوبی پلاستیکی  یا تورهای سیمی سنگین  و یا فلزات، بدون این که مشکلی از قبیلی سینه پینه و امثال آن ایجاد شود، استفاده نمود. معمولاً در پرورش جوجه گوشتی از این روشی استفاده می شود. روشی ذکر شده دارای مزایای زیر است:

  1.  تعداد بیشتری پرنده را میتوان در هر مترمربع جای داد.
  2. فضولات را میتوان با هدایتشان به گودالی، فاضلاب یا جاهای دیگر، از بستر دور کرد.
  3. در صورت سرریز شدن آب از آبخوری ها، آب در بستر پخش نمی – شود که موجب بروز مشکلات دیگر گردد.
  4. خطرات بروز بیماری های انگلی و قارچی کاهش مییابد.

دوره ی Brooding غاز

81e05e58ad235eebf40511187b70fec8 nature photos birds photos - دوره ی Brooding غاز

دوره ی Brooding غاز

Brooding در اصطلاح به زمان پرورش جوجه غازها از هنگام خروج از تخم تا ۳ هفتهٔ أول زندگی أطلاق می شود. در پرورش غازها، این دوره اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. جوجه غازها را بعد از خروج از تخم به محیط پرورش منتقل می کنند. برای جلوگیری از شوک دمایی، باید ۲۴ ساعت قبلی از ورود جوجه غازها منابع گرمایی را روشن کرده و آنجا را گرم نگه داشت. موفقیت بالا در پرورش غازها مستلزم نگهداری و پرورش صحیح در ۳ هفتهٔ اول زندگی آن ها است. برای داشتن مدیریت بهتر باید مرتباً جوجه غازها را زیر نظر داشت، این عمل باعث افزایش سلامتی آنها می شود. توجه به این موضوع مهم است که محیط جوجه غازها باید خشک، تمیز و عاری از موجودات و حشرات موذی باشد. زمانی که در ۳ هفتهٔ اولی دمای محیط اطراف محلی نگهداری غازها سرد باشد، به مادر مصنوعی نیاز است تا دمای مورد نیاز جوجه ها تامین گردد. منابع سوختی مورد نیاز ممکن است برق، روغن، زغال سنگ، گاز طبیعی، پروپان یا سوخت های دیگر باشد.

در مناطقی که مدام در جریان برق وقفه ایجاد می شود، از منابع دیگری از انرژی باید استفاده نمود. هنگام ورود جوجه غازها، درجه حرارت مستقیم برروی پرنده ها ۳۶-۳۵ درجهٔ سانتی گراد است. دما در هفتهٔ دوم به ۳۳-۳۲ درجهٔ سانتی گراد و در هفتهٔ سوم به ۲۵ – ۲۳ درجهٔ سانتی گراد می رسد. بعد از هفتهٔ سوم معمولاً دیگر نیازی به استفاده از منابع گرمایی نیست و دمای محیط می تواند تا زیر ۲۰ درجهٔ سانتی گراد کاهش یابد.

بهترین راه برای تشخیص این که دمای سالن پرورش مناسب است، واکنشی جوجه ها نسبت به گرما و سرما است. اگر جوجه غازها احساس گرما کنند، از اطراف منابع گرمایی دور می شوند و در صورت احساسی سرما، به منابع گرمایی نزدیک شده و بر روی هم انباشته می شوند. در این حالت ممکن است جوجه غازها دچار خفگی شوند. در میان پرندگانی که برای تولید گوشت استفاده می شوند، غازها بالاترین سرعت رشد را دارند. رشد غازها سریع بوده و باید فضای کافی در طولی هفتهٔ اول برای آن ها در نظر گرفته شود.

حداکثر تراکم جوجه غازها در هر متر مربع در هفتهٔ اولی ۲۰-۱۴ قطعه، در هفتهٔ دوم ۱۴- ۷ قطعه و در هفتهٔ سوم ۵-۴ قطعه می باشد.

زمانی که جوجه ها به سن دو هفتگی می رسند، در صورتی که هوا رو به گرمی رفته و بارندگی نباشد، غازها را برای چریدن به بیرون از لانه می فرستند. این کار میت واند کمی از نیازمندی های غاز را جبران کند. نکتهٔ قابل توجه این است که جوجه غازها را تا سن ۵ هفتگی و تا زمانی که بدن آنها کاملاً از پر پوشیده نشده و نیز زمانی که هوا سرد و بارانی است، نباید زیاد از لانه خارج کرد.

تقریباً از هر چیزی به عنوان بستر می توان در لانهٔ جوجه غازها استفاده کرد از قبیل کاه، تراشهٔ چوب، پوستهٔ برنج و… بستر باید خشک و جاذب رطوبت باشد و به راحتی به یکدیگر نچسبد (به دلیل خیس و نمناک بودن فضولات و یا خیس شدن بستر با ریختن آب از آب خوری ها). همچنین برای جلوگیری از نمناک شدن بستر می توان از پلاستیک و یا نوار چوبی در مکان هایی که آب خوری قرار دارد، استفاده نمود.

جوجه کشی طبیعی غاز

Imagem14 1 - جوجه کشی طبیعی غاز

جوجه کشی طبیعی غاز

بیشتر غازهای ماده اگر جای مناسبی برای تخم گذاری پیدا کنند و مجالی داشته باشند، در همان جا تخم گذاری کرده و از تخم ها محافظت می کنند تا جوجه ها سر از تخم بیرون آورند (معمولاً تخم هایی که می گذارند، ۱۲-۱۰ عدد است). این عمل باعث شده که غازها بر روی تخم ها نشسته و دیگر تخم گذاری نکنند.

با توجه به شرایط موجود، چنانچه فقط استفاده از جوجه کشی طبیعی مقدور باشد، میتوان از مرغ، اردک یا بوقلمون برای این کار استفاده کرد. به طور معمولی مرغ می تواند بر روی ۶-۴ عدد تخم غاز، اردک بر روی ۱۰-۸ عدد و بوقلمون بر روی ۱۴- ۱۰ عدد تخم بخوابد. برای رطوبت بیشتر تخم های غاز، که در زیر پرندگان دیگر گذارده می شود، در طی دوران جوجه کشی کمی آب برای این کار استفاده میشود. لانه هایی که پرنده های ماده در آن بر روی تخم ها می خوابند باید تمیز و نسبتا تاریک باشند و مزاحمتی برایشان ایجاد نگردد. غذا و آب نیز باید فراهم و در دسترسی آنها باشد. چرخاندن تخم های غاز که در زیر مرغ گذارده شده اند به وسیلهٔ دست صورت می گیرد (به خاطر بزرگی آن ها)، بدین خاطر برای مشخص شدن میزان گردش هر تخم آنها را علامت گذاری می کنند. تخم هادر طی شبانه روز ۲ تا ۳ دفعه و به اندازهٔ ۱۸۰ درجه چرخانده می شوند.

جوجه کشی still -air غاز

Aix galericulata male in all his glory - جوجه کشی still -air غاز

جوجه کشی still -air غاز

این نوع جوجه کشی زمانی کاربرد دارد که تعداد تخم ها کم باشد. این نوع جوجه کشی ها معمولاً کوچکتر از جوجه کشی ای Forced-air هستند و به طور معمول بین ۱۰۰-۱۰ عدد تخم غاز در هر مرحله در آن نگهداری می شود. رطوبت آن با یک یا چند ظرف که زیر تخم ها قرار دارد تأمین می گردد. این ظروف باید مملو از آب تمیز باشد تا رطوبت مورد نیاز تأمین می شود. آب و ظروف محتوی آب باید عاری از گردوغبار و آلودگی باشند، زیرا آلودگی و گرد و غباری که در سطح آب می نشیند میزان تبخیر آن را کاهش داده و بدین سان سطح رطوبت در جوجه کشی پایین می آید و درصد جوجه درآوری کاهش می یابد. برخلاف جوجه کشی های Forced-air که بیشتر تنظیماتش از جمله سرعت فن و گردشی تخم ها اتوماتیک و برقی است، در بسیاری از مدلهای Still-air نیازی به برق نیست؛ در عوض به طرق دیگری اداره می شود. آنها فن و یا مکانیسم چرخش تخم ندارند. گرمای مورد نیاز در انکوباتورهای Still-air به وسیلهٔ کاه و پوستهٔ برنج و یا از این قبیل تأمین می شود. هنوز در بعضی کشورها از جوجه کشی های Still-air که با صورت سنتی از خاک رس و آجر ساخته شده اند، استفاده می شود. در کشورهایی همچون مصر از نفت سفید، گاز طبیعی و یا جریان الکتریسیته استفاده و دمای جوجه کشی را با دماسنج کنترل می کنند(در جوجه کشی های forced-air برخلاف Still-air هم ستر و هم هچر می باید ساخته شود). دمای پیشنهادی در ستر و هچر جوجه کشی های Still-air، ۳۹/۴ درجهٔ سانتی گراد است که نسبت به دمای Forced-air بیشتر است.

به لحاظ این که در جوجه کشی های Still-air چرخشی اتوماتیک وجود دارد، باید تخم ها را از یک طرف علامت گذاری کرد تا هنگام چرخاندن مشخص شود. آنها را باید هر ۶-۴ ساعت یک بار و در روز به اندازهٔ ۱۸۰ درجه چرخاند. تخم ها را اولین دفعه در ساعات ابتدایی صبح و آخرین دفعه در آخرین ساعات شب می چرخانند. همهٔ تخم ها در روز هفتم باید بازرسی شوند تا آن هایی که نابارور هستند و یا دارای جنین مرده می باشند شناسایی و حذف گردند.

در جوجه کشی های Still-air تخم ها را ممکن است در چند نوبت در یک یا چند هفته در دستگاه قرار دهند؛ به همین خاطر، در هنگام ورود هر گروه از تخم ها باید با استفاده از قلم روی هر یک علامت گذاری کرد تا تخم ها و جوجه غازهایی که در هر هفته از تخم خارج می شوند مشخصی باشند. در نتیجه بهتر است که از یک انکوباتور دیگر نیز برای دورهٔ هیچ استفاده شود. اگر تخم ها هفتگی خوابانده شوند، فضای مورد نیاز در هچر باید ۲۵٪ فضای کلی مورد نیاز ستر باشد.

تخم ها قبل از ورود به ستر باید دود داده شوند و هچری نیز بعد از هر هچ باید شسته و ضد عفونی گردد. اگر ضد عفونی هچر مناسب و کافی نباشد، آن را باید به خوبی شست و در معرض اشعهٔ ماورای بنفش قرار داد تا کاملاً استریل شود.

جوجه کشی FORCED-AIR غازها

مدیریت پرورش اردک و فضای لازم پرورش - جوجه کشی FORCED-AIR غازها

جوجه کشی FORCED-AIR غازها

تخم ها را به مدت ۲۷ روز در ستر نگهداری کرده و سپس  آن ها را به هچر انتقال می دهند. درجه حرارت ستر باید ۳۷/۷ درجهٔ بالایی گراد و دارای رطوبت نسبی ۵۵-۵۰٪ باشد. تخم ها باید به حالت افقی در سینی انکوباتور قرار گیرند و هر ۲ ساعت یک بار ۹۰ درجه چرخش داشته باشند .اگر تخم ها به صورت عمودی در انکوباتور گذاشته شوند، هر 2 ساعت یک بار 180 درجه باید چرخانده شود.

تخم ها را هر روز در انکوباتور به مدت ۱۵ دقیقه (از روز چهارم تا روزبیست و هفتم) به وسیلهٔ باز کردن در ستر خنک کرده و بعد از اتمام مدت خنک شدن تخم ها، آنها را با آب و ترجیحاً با محلول ضدباکتریایی اسپری می کنند. دمای آب باید بین ۲۵-۲۰ درجهٔ سانتیگراد باشد. در روز هفتم، با استفاده از تابش نور بر روی تخم ها، مشخص می کنند که جنین به صورت هوا و نرمالی رشد داشته است یا خیر. از این طریق تخم های نابارور و جنین های مرده شناسایی شده و از دیگر تخم ها جدا می شوند. در بیست و هفتمین روز جوجه کشی تخم ها را از ستر به هچر منتقل می کنند. در این مقطع نیز بار دیگر جنین های مرده و تخم های نابارور از دیگر تخم ها جدا می شوند.

در هچری نیازی به خنک کردن و مرطوب نمودن تخم ها نیست. دمای شروع جوجه در آوری در روز سی ام است. در این زمان درهای تهویه در هچر را معمولاً به صورت کامل باز می کنند تا اجازه دهند جوجه غازها کاملاً خشک شوند، قبل از این که در روز سی و یکم آن ها را حذف کنند. جوجه غازها پیش از آن که سر از تخم بیرون آورند، کیسهٔ زرده را کاملا می بلعند. این کار به آنها اجازه خواهد داد که تا ۲۴ ساعت بدون آب و غذا زنده بمانند (در صورتی که قصد جابه جایی آنها را داشته باشیم). ولی قویاً توصیه شده که بلافاصله بعد از هیچ آب و غذا در اختیار جوجه غازها قرار داده نشود.

جوجه کشی غاز

wild duck eggs in nest mini1 - جوجه کشی غاز

جوجه کشی غاز

برای تولید تخم غاز با باروری مناسب تلاشی و هزینهٔ بسیاری می شود. بنابراین مراقبت های جدی لازم است تا تخم های بارور و در نتیجه جوجه فازهای سالم تولید شوند.

باید توجه داشت که جوجه کشی موفق با جمع آوری تخم های تمیز و بالا از لانه ها شروع می شود. در این راستا، پس از جمع آوری و خشک کردن تخم ها ما باید تخم های کثیف راجدا کرده و با سمباده یا پاک کننده تمیز نمود.

اگرچه توصیه نمی شود که تخم هاي جوجه كشی را شست و شو دهند، ولی نام هایی که با پاک کننده های خشک مانند سمباده تمیز نمی شوند را  بايد در آب ۴۰ درجهٔ سانتیگراد قرار داد (دمای آب باید بیش از دمای آنها باشد). همچنین برای ضدعفونی می توان هیدروکلریدسدیم به آب آن اضافه نمود.

در مرحلهٔ بعد، برای جلوگیری از انتقال هر گونه آلودگی میکروبی از باسی به تخم دیگر، باید تخم ها را در سینیه ای پلاستیکی (جایی که منفذ شکافی نداشته باشد) جمع آوری نمود.

در مزرعه، تخم ها را بلافاصله بعد از تمیز کردن ضد عفونی می کنند. این ضدعفونی سریع حائز اهمیت است، زیرا به تأخیر انداختن زمان ضدعفونی اثر آن را کم می کند و آلودگی ها از قبیل آسپرژیلوس (Aspergillus) و سالمونلا (SalmOnella) می تواند به راحتی در پوستهٔ تخم ها نفوذ کند.

در حالت معمولی میتوان ضد عفونی را به وسیلهٔ گاز فرمالدئید CH۲O انجام داد. برای این کار تخم ها را در اتاق کوچک و یا مکان بسته ای قرار داده و به وسیلهٔ فرمالدئید ضدعفونی می کنند (در بازار محلولی فرمالین ۰/۳۷٪ به فروش می رسد).

گاز فرمالدئید به وسیلهٔ اضافه نمودن پرمنگنات پتاسیم به فرمالین تولید می شود. ۱ گرم پرمنگنات پتاسیم را به ۲ میلیلیتر فرمالین اضافه می کنند تا محلولی مورد نظر حاصل گردد. توصیه می شود به ازای هر ۲/۸ مترمکعب فضا ۶۰ گرم پرمنگنات پتاسیم به فرمالین اضافه شود.

اگر تخم ها به صورت متراکم در سینی قرار داشته باشند، این مقدار به ۷۵ گرم و ۱۵۰ میلی لیتر افزایش می یابد. در صورتی که فرمالین یا مواد ضد عفونی کنندهٔ دیگر در دسترس نبود، می توان از خاصیت ضدعفونی کنندهٔ نور خورشید استفاده کرد؛ به شرط آن که دمای تخم چندان بالا نرود. توجه به این نکته لازم است که ساختمان جوجه كشی مجزا از لانهٔ غازها ساخته شود. این ساختمان باید طوری طراحی شود که از تغییرات ناگهانی دما محافظت شده و دارای تهویهٔ مناسب باشد، زیرا در هنگام جوجه كشي نیاز جنین به اکسیژن بسیار زیاد است.

در ساختمان جوجه کشی قسمت های متفاوت و جداگانه ای تعبیه می شود:

  1. اتاق دریافت، نگهداری و ذخیرهٔ تخم؛
  2. اتاقی که با دمای اولیهٔ تخم متعادلی است؛
  3. ستر، جایی که تخم ها از روز ۱ تا ۲۷ در آن جا خوابانده می شوند؛
  4. هچر، جایی که تخم ها از روز ۲۷ تا ۳۰ روزگی در آنجا خوابانده شده و جوجه در آوری در آن صورت می گیرد؛
  5. سینی های هچر، جایی که جوجه غازها برای تعیین جنسیت و واکسیناسیون بعد از هچر در آن قرار می گیرند.

بعد از ضدعفونی تخم ها، آنها را به منظور جوجه کشی در دمای ۱۰ تا ۱۵ درجهٔ سانتیگراد و رطوبت نسبی ۷۰-۷۵٪ نگهداری می کنند. همچنین تخم ها باید هر ۶ ساعت با زاویهٔ ۹۰ درجه حرکت چرخشی داشته باشند. تخم ها را می توان ۲ بار در هفته ذخیره کرد؛ البته نباید این ذخیره سازي بیش از ۴ روز قبل از دورهٔ جوجه كشي صورت پذیرد.

دورهٔ انکوباسیون در غاز ۳۰ روز است. در ۲۷ روز اول دورهٔ جوجه كشي تخم ها را روزانه خنک و مرطوب نگهداری می کنند. در اکثر مواقع ثابت شده است که این کار اثر بسیار مثبتی در تعداد کل جوجه غازهای تولیدی دارد. در شرایط طبیعی نیز مرغان آبی هر روز لانه های خود را با پاهای خیس شان مرطوب می کنند.

در جوجه کشی غازها میتوان از دو نوع انکوباتور استفاده نمود:

  1. از forced-air برای جوجه كشي های بزرگ استفاده می کنند.
  2. از Still-air برای جوجه كشي هاي کوچک استفاده می شود.

تلقیح مصنوعی غاز

artificial insemination of birds - تلقیح مصنوعی غاز

تلقیح مصنوعی غاز

در غازها می توان از طریق تلقیح مصنوعی تخم های بارور به دست آورد. اگر این کار به خوبی انجام شود، میزان باروری بسیار بالاتر از جفت گیری طبیعی خواهد بود. اما این تکنیک به چند دلیلی در تولید جوجه غازها انجام نمی شود:

۱) به نیروی کار زیادی نیاز است (برای اسپرم گیری و تلقیح مصنوعی به ۲ نفر کارگر نیاز داریم).

۲) اسپرم تولیدی از هر غاز نر به طور متوسط ۰/۳ میلی لیتر حجم دارد و ۱۵۰ میلیون اسپرماتوزآ در هر انزال وجود دارد، اما انزالی غازهای نر نسبت به یکدیگر خیلی متفاوت است.

۳) غازهای ماده باید ۲ بار در هفته تلقیح مصنوعی شوند تا میزان باروری افزایش یابد و قابل قبول گردد. در مواردی که احتمال آمیزش فامیلی وجود دارد و همچنین تعداد نرهای موجود در گله کم باشد، میتوان از تلقیح مصنوعی استفاده کرد. تکنیک تلقیح مصنوعی با انتخاب اسپرم شروع می شود. برای بالا بردن میزان کمیت و کیفیت اسپرم میتوان غازهای نر را در لانه های انفرادی (تکی) نگهداری کرد (فضای مناسب لانه برای هر غاز نر ۲ مترمربع است). برای به دست آوردن و استحصال اسپرم پاک و تمیز باید ۱۲ ساعت قبل از اسپرم گیری غذای غازها را قطع نمود و غازها را ۱ یا ۲ بار در طول چند روز مانده به اسپرم گیری تمرین داد.

نحوهٔ اسپرم گیری بدین شرح است: شخصی اسپرم گیرنده، بعد از نشستن، غاز را بین دو پای خود نگه داشته ، سپس با یک دست پشت غاز را به سمت دم آن لمس کرده و با دست دیگر زیر شکم غاز نر را لمسی می کند تا غاز تحریک شود.

بعد از انجام این کار، اپراتور در یک زمان مشخصی با انگشت شست و انگشت اشارهٔ دست راست برای تحریک نمودن غاز شروع به ماساژ استخوان شرم گاهی می کند تا آلت جنسی نر بیرون بیاید. در این حالت، در صورت وجود اسپرم، تولید و انزال صورت میگیرد. همچنین شخصی دومی نیاز است با اسپرم را در ظرف مناسب جمع آوری نماید.

شایان ذکر است غازهای نری که اسپرم گیری شده اند تمایلی بیشتری برای تولید اسپرم در دفعات بعد و فصول دیگر پرورش نسبت به غازهای جوانی دارند که اولین فصل جفت گیری شان است. اسپرم ها را میتوان ۳-۲ بار در هفته از غازهای نر جمع آوری نمود.

زمانی که غاز ماده برای تلقیح آماده شد، اویدوکت (oviduct) آن مانند مرغ یا بوقلمون مشخص نیست.

برای تلقیح حیوان ماده، یک نفر غاز را در بین پاهایش به حالت افقی نگه داشته، سر غاز را به طرف خود گرفته و در زیر بازوی راست قرار میدهد. نفر دوم با استفاده از انگشت دست چپ محلی ورودی اویدوکت را لمس کرده و بعد از پیدا کردن آن سرنگ حاوی اسپرم را وارد نموده، با انگشت دست چپ آن را به داخل ایدو کت هدایت نموده و سپس اسپرم را تزریق می کند.

غازهای ماده باید ۲ مرتبه در هفته با ۲۰ میلیون اسپرماتوزوآ در هر بار تلقیح شوند. لازم به ذکر است که غازهای نر از لحاظ انزالی و تعداد اسپرماتوزوآ در هر انزال اختلاف زیادی با هم دارند و به طور میانگین حجمی برابر ۰/۳ میلی لیتر و ۱۵۰ میلیون اسپرماتوزوآ در هر انزال به دست می آید. توصیه می شود قبل از انجام تلقیح مصنوعی منی به دست آمده را با لوازم و تجهیزات مناسب رقیق نمود.

رقیق کنندهٔ مخصوصی برای منی غازهای نر وجود ندارد، اما می توان از رقیق کنندههایی که برای تعدادی از طیور استفاده میشود بدون هر گونه تأثیر برروی باروری آنها استفاده کرد. اگر منی غاز در رقیق کننده هایااستاندارد رقیق شود، می توان ان را تا دمای ۴ درجهٔ سانتیگراد و بالای ۶ روز در سردخانه نگهداری کرد. بعضسی معتقدند که اسپرم غاز راباید به صورت فریز درآورد ولی تاکنون تکنیک و راه مناسبی برای این کار پیشنهاد نشده است.

برنامه نوری غاز

nafismehr co com jh - برنامه نوری غاز

برنامه نوری غاز

برنامهٔ نوری نقش مهم و بسزایی در نگهداری گله های مادر دارد، زیرا غازها به طور فصل جفت گیری می کنند و فعالیت جنسی آنها با افزایش طول مدت روز افزایش پیدا می کند. به طور مثال، در نیمکرهٔ شمالی با نور طبیعی تولید مثل غازها از اواسط فوریه تا اوایل یا اواسط ژوئن می باشد و در نیمکرهٔ جنوبی تولیدمثل در جولای و یا آگوست شروع می شود. همچنین در مناطق استوایی و یا نیمه استوایی، به دلیل این که اختلاف زمانی روز و شب کم است، در نتیجه در دورهٔ تخم گذاری غازها نیز اثر کمی به وجود می آید.

اکثر پرورش دهندگان، بالاخص در کشورهای توسعه یافته، برای افزایش تخم گذاری در غازها همانند دیگر ماکیان از برنامهٔ نوری مصنوعی بهره می گیرند. در مناطق معتدل نیمکرهٔ شمالی بعد از شروع تخم گذاری تعداد کل تخم ها را با افزایش زمان تخم گذاری بالا می برند. برای این کار پرنده ها را در هر بعدازظهر در یک ساختمان تاریک حبس می کنند و در ابتدای صبح آنها را آزاد می کنند؛ بدین ترتیب ۲۵ هفته بعد از شروع تخم گذاری غازها را در هر شبانه روز ۱۵ ساعت در تاریکی نگه می دارند. این برنامهٔ نوری در کشورهای استوایی که ۱۲- ۱۰ ساعت در روز روشنایی دارند انجام نمی شود؛ اگرچه ممکن است کارایی داشته باشد.

در تحقیقات دیگری مشخص شد که ۱۰ ساعت نوردهی در روز از ۱۱ ساعت مؤثرتر است؛ حال آن که ممکن است ۹-۸ ساعت نوردهی در روز نیز کافی باشد

توصیه می شود ۱۲ هفته قبل از شروع تخم گذاری میزان نوردهی به غازها از ۷ ساعت شروع شده و بعد از ۸ هفته میزان نوردهی به ازای هر روز 0.5 تا 1 ساعت افزایش پیدا کند تا له 10 ساعت نوردهی در روز برسد. در این بعد 4 هفته غازها شروع به تخم گذاری می کنند.

همچنین برنامهٔ نوری برای مکان هایی که در آن غازها به بیرون دسترسی دارند (در فضای باز) را می توان از طریق نور طبیعی انجام داد؛ بدین طریقی که در هنگام نوردهی غازها را به بیرون از سالن انتقال داد و در زمان تاریکی آنها را در درون سالن نگه داشت.

با اجرای برنامهٔ نوری در گلهٔ غازها می توان تخم گذاری را به ۲ مرتبه در سال افزایش داد. در این حالت با افزایش میزان تخم گذاری به ازای هر غاز، یک جوجه کشی پیوسته در تمام طول سال خواهیم داشت. ماحصل برنامهٔ نوری مبتنی است بر اصولی که در بالا شرح داده شد.با به کارگیری برنامهٔ نوری در نظر داریم که ۶ نوبت تخم گذاری در ۴ سالی در گله های مادر انجام شود. اولین دورهٔ تخم گذاری از ۱۵ فوریه تا ۱۵ ژوئن بوده و جوجه درآوری آن ها در اواخر بهار و اوایل تابستان اتفاق می افتد.

بعد از این که ۲ الی ۴ هفته به گله های مادر استراحت داده شد، آن ها رابرای دورهٔ بعدی تخم گذاری آماده و برنامهٔ نوری را آغاز می کنیم؛ بدین صورت که مدت زمان نوردهی را برای ۷ ساعت در روز تنظیم کرده و آن را برای ۸ هفته ادامه می دهیم و به تدریج در طی مدت ۶ روز میزان نوردهی رابه ۱۰ ساعت در شبانه روز افزایش می دهیم. بعد از ۴ هفته با این میزان نوردهی، تخم گذاری در گله های مادر اغاز شده و برای مدت ۱۸-۱۶ هفته ادامه می یابد. بدین ترتیب ۳۰-۲۸ هفته از زمان شروع برنامهٔ ۷ ساعتهٔ نوری در گله تا پایان دورهٔ تخم گذاری زمان لازم است.

با انجام ۶ دوره تخم گذاری در ۴ سالی، به ۴۰-۳۰ درصد افزایشی تولید تخم نسبت به گله ای که ۴ دورهٔ تخم گذاری در طول ۴ سال دارد، دست پیدا می کنیم.

با توجه به مشاهدات، ۲ دیدگاه وجود دارد:

  1. نگهداری غازهای ماده برای ۴ دورهٔ تخم گذاری، به جهت حصول اطمینان از این که حداکثر بهره وری از هر غاز صورت پذیرفته باشد.
  2. دومین دیدگاه مبتنی بر این است که غازهای ماده برای یک دورهٔ ۶ ساله یا بیشتر نگهداری شوند؛ اگرچه تعداد جوجه غازهای هر ماده غاز بعد از پنجمین تخم گذاری یا تخم گذاری های بعدی به طور معمولی کاهش پیدا می کند ولی تولید جوجه های اضافی می تواند هزینه های تولید را به نسبت زیادی جبران کند.

جایگاه غاز

PacificBlackduck1 1 - جایگاه غاز

جایگاه غاز

مانند تمام غازها، گله های مادر را نیز می توان در سیستم های مختلف، حتی سیستم بسته و بدون استخرهای جفت گیری، نگهداری کرد. هدف از ساخت لانه برای گلهٔ غازهای مادر، دستیابی و تولید جوجه غازهایی با کیفیت تر و با تعداد بیشتر از هر غاز ماده است. در این راستا، طراحی مناسب لانه بسیار مهم می باشد. بدیهی است که لانهٔ تمیز باعث تولید تخم های تمیز می شود.

لانه ها بهتر است در ابعادی به عرضی ۵۰ ، ارتفاع ۷۰ و طول ۷۰ سانتیمتر ساخته شود. لانه معمولاً در سطح زمین ساخته می شود و در جلوی آن محافظی از چوب به بلندی ۶-۳ سانتیمتر جهت جلوگیری از بیرون ریختن محتویات لانه تعبیه می شود. هر لانه برای ۶-۵ غاز مناسب است. تخم ها باید هر ۲ ساعت جمع آوری شوند تا توسط دیگر غازها شکسته و یا کثیف نگردد.

در صورت داشتن برنامهٔ انتخاب ژنتیکی در غازهای مادر، میتوان از تله های تخم گذاری که اجازهٔ شناسایی تخم های گذاشته شدهٔ هر غاز را می دهد، استفاده نمود که این عمل موجب شناسایی و حفظ مادران در سالهای بعد (چه از لحاظ میزان تخم گذاری و چه از نظر باروری و ناباروری) در گله می شود.

استفاده از تلهٔ تخم گذاری به ۲ صورت انجام می گیرد:

  1. در روش اول، یک در ورودی برای غازها در نظر می گیرند که غازها به محض ورود دیگر قادر به خارج شدن و فرار از آن نیستند؛ مگر توسط شخصی که به لانه سرکشی می کند. در شکل شمارهٔ ۱۹ تلهٔ تخم گذاری نمایشی داده شده است. بعضی از غازهای ماده خودشان وارد لانه می شوند و تخم می گذارند ولی بعضی دیگر از ماده ها ترجیح می دهند در نقاط دیگری غیر از لانه تخم گذاری کنند. در نتیجه نمی توان تخم های آنها را شناسایی کرد. این خود مشکل بزرگی است که بستر معمولی (پوشال ،خاکه اره و…)نسبت به بستر نرده ای دارد
  2. دومین روشي ایجاد تله های تخم گذاری این است که تمام غازها در پایان روز گرفته و مجرای عبور تخم هر کدام از آنها را معاینه کرد تا مشخص شود دارای تخم هستند یا خیر، در صورت وجود تخم، هر یک از آنها را در لانه های مخصوصی با درهای بسته می اندازند و وقتی تخم گذاری انجام شد، آن ها را آزاد می کنند.

هر دو روشی را میتوان ۷-۴ روز در هفته انجام داد، ولی تجربه نشان داده است که بهترین حالت این است که به طور متوسط ۵ روز در هر هفته انجام گیرد. یکی از روشی های پرورش، استفاده از سیستم های بسته با کف پوشی های برجسته است. برای این کار از انواع کفپوشی می توان استفاده کرد. یک نوع از این کف پوشی ها عبارتند از: تخته های چوبی ۳۰×۳۰ میلیمتر با فاصله ای به اندازهٔ ۳۰ میلیمتر از یکدیگراست.

در این سیستم، فضایی در نظر گرفته شده برای هر غاز ۰/۵ مترمربع است. از مزایای این نوع پرورش، نگهداری غازها با تراکم بالا در جایگاه است. با وجود کف پوشی، دیگر نیازی به هیچ گونه بستری نیست. فضولات مستقیما از بین درزها عبور کرده و به طرف پایین و زیرزمین ریخته می شوند.

در انواع سنتی جایگاه های متراکم بیشتر از سیستم بستر عمیقی استفاده می شود. در این نوع جایگاه ها فضای لازم برای هر پرنده حداکثر ۱ مترمربع است.

در این نوع از سیستم ها باید آب خوری ها را به نحوی طراحی کرد که بستر مرطوب و خیس نشود؛ زیرا بستر مرطوب خود باعث افزایش تعداد تخم های آلوده وکثیف است.

معمولا استفاده از سیستم بستر عمیق همراه با دسترسی به محوطهٔ برون و چراگاه هاست (شکلی ۱۸C). در این سیستم ها به ازای هر پرنده ۰/۵ در مربع بستر و ۱ مترمربع محوطه یا محلی برای حرکت کردن آن در نظر گرفته می شود. محوطه ها ممکن از شن و ماسه (شکلی ۲۱) و یا از بتن پوشیده را به باشد .

بسیار مطلوب است که آب خوری و دان خوری در محوطه و محل گردش فازها باشد، زیرا با این کار بستر تمیز مانده و در نتیجه از پاکیزه و تمیز ماندن تخم ها اطمینان حاصل می شود.

در مجموع، زمانی که در این سیستم ها از مراتع و چراگاه ها استفاده می کنیم، با توجه به کمیت و کیفیت علوفه ها، پیشنهاد میگردد تعداد ۱۵۰ برنده به ازای هر هکتار نگهداری شود. همچنین در آب و هوای گرم و یا شرایط بارانی وجود سایبان در محوطه الزامی است. مشکل اصلی این سیستم های ارزان قیمت، این است که اغلب نمی توان از نور مصنوعی برای افزایش میزان تخم گذاری غازها استفاده کرد.